spokój w księgach
Tomasz Wikło i zespół biura Spokój w Księgach
Tomasz Wikło (z prawej)Poznaj nas
fot. Photography Gabriela

Ryczałt czy liniowy: co się bardziej opłaca w 2026

Ryczałt liczy podatek od przychodu i nie odlicza kosztów, liniowy i skala liczą go od dochodu. Dlatego przy niskich kosztach i wyższym przychodzie zwykle wygrywa ryczałt, przy wysokich kosztach skala albo liniowy, a przy małym dochodzie skala z kwotą wolną. Niżej cztery firmy policzone na stawkach 2026.

Opracował zespół Spokój w Księgach, biuro z 30-letnim doświadczeniemaktualizacja 20 listopada 2026

Na tej stronie
  1. 1Trzy formy w jednej tabeli
  2. 2Cztery firmy policzone na 2026
  3. 3Jaka stawka ryczałtu
  4. 4Kiedy ryczałt albo liniowy odpadają
  5. 5Jak i kiedy zmienić formę opodatkowania
  6. 6Pytania

Trzy formy w jednej tabeli

RyczałtLiniowySkala
Podatek odprzychodudochodudochodu
Stawka2–17%, zależnie od działalności19%12%, powyżej 120 000 zł 32%
Kosztynie odliczaszodliczaszodliczasz
Kwota wolnanienie30 000 zł
Składka zdrowotna 2026498,35 / 830,58 / 1 495,04 zł miesięcznie, zależnie od przychodu4,9% dochodu, min. 432,54 zł9% dochodu, min. 432,54 zł
Odliczenie zdrowotnej50% zapłaconych składek od przychodudo 14 100 zł rocznienie
Wspólne rozliczenie z małżonkiemnienietak

Progi zdrowotnej na ryczałcie to przychód roczny do 60 000 zł, od 60 000 do 300 000 zł i powyżej 300 000 zł.

Cztery firmy policzone na 2026

Założenia: jednoosobowa działalność, pełny ZUS z dobrowolną chorobową (1 926,76 zł miesięcznie, w każdej formie taki sam), stawka ryczałtu 8,5% dla usług, bez ulg i bez wspólnego rozliczenia. Składki społeczne odliczone od podstawy, składka zdrowotna według stawek od lutego 2026 przez 12 miesięcy. Kwoty roczne, ostatnia kolumna to podatek i zdrowotna razem w przeliczeniu na miesiąc.

A. Mała firma usługowa: przychód 8 000 zł miesięcznie, koszty 500 zł

FormaPodatek / rokZdrowotna / rokRazem / mies.
Ryczałt 8,5%5 771 zł9 966,96 zł1 311,50 zł
Podatek liniowy 19%11 721 zł5 190,48 zł1 409,29 zł
Skala 12% / 32%najtaniej4 425 zł6 019,10 zł870,34 zł

Wniosek: wygrywa skala: przy niższym dochodzie działa kwota wolna 30 000 zł, a składka zdrowotna na ryczałcie jest stała i stosunkowo wysoka.

B. Usługi, średni przychód, niskie koszty: przychód 15 000 zł miesięcznie, koszty 1 000 zł

FormaPodatek / rokZdrowotna / rokRazem / mies.
Ryczałt 8,5%najtaniej12 911 zł9 966,96 zł1 906,50 zł
Podatek liniowy 19%26 178 zł7 099,07 zł2 773,09 zł
Skala 12% / 32%18 761 zł13 039,10 zł2 650,01 zł

Wniosek: wygrywa ryczałt, o ok. 740 zł miesięcznie wobec skali. Koszty są tak małe, że ich odliczanie niewiele daje.

C. Ten sam przychód, wysokie koszty: przychód 15 000 zł miesięcznie, koszty 7 000 zł

FormaPodatek / rokZdrowotna / rokRazem / mies.
Ryczałt 8,5%12 911 zł9 966,96 zł1 906,50 zł
Podatek liniowy 19%12 861 zł5 190,48 zł1 504,29 zł
Skala 12% / 32%najtaniej5 145 zł6 559,10 zł975,34 zł

Wniosek: ryczałt przegrywa, bo nie odlicza kosztów. Najtaniej wychodzi skala.

D. Wysoki przychód, niskie koszty: przychód 30 000 zł miesięcznie, koszty 3 000 zł

FormaPodatek / rokZdrowotna / rokRazem / mies.
Ryczałt 8,5%najtaniej27 872 zł17 940,48 zł3 817,71 zł
Podatek liniowy 19%54 488 zł14 743,07 zł5 769,26 zł
Skala 12% / 32%68 681 zł27 079,10 zł7 980,01 zł

Wniosek: ryczałt wygrywa wyraźnie, o ok. 1 950 zł miesięcznie wobec liniowego. Skala przy takim dochodzie wpada w próg 32%.

Podatek liniowy w tych przykładach nie wygrywa ani razu. Zaczyna się opłacać przy wysokim dochodzie i dużych kosztach albo przy wyższej stawce ryczałtu: lekarza z gabinetem i kosztami 14 000 zł miesięcznie policzyliśmy w poradniku księgowość dla lekarzy, a programistę na ryczałcie 12% w księgowości dla IT.

Policzymy Twoje liczby przed decyzją, przy wycenie i bez opłat.Wyceń księgowość

Jaka stawka ryczałtu

Stawka zależy od tego, czym się zajmujesz, według klasyfikacji PKWiU. Najczęstsze: 8,5% dla większości usług, 12% dla usług informatycznych związanych z oprogramowaniem, 14% dla usług opieki zdrowotnej oraz architektów i inżynierów, 15% m.in. dla usług doradczych i reklamowych, 17% dla wolnych zawodów, 3% dla handlu, 5,5% dla produkcji i budowlanki. Pełna lista jest w art. 12 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym. Pełna lista stawek jest na stronie o ryczałcie.

Uwaga

Zła stawka to najczęstszy problem ryczałtowców. Usługa „informatyczna” wcale nie musi mieć 12%: konfiguracja gotowych narzędzi bywa opodatkowana stawką 8,5%. Przy wątpliwościach można wystąpić o interpretację indywidualną.

Kiedy ryczałt albo liniowy odpadają

  • Ryczałtu nie wybierzesz, jeśli przychody z działalności w poprzednim roku przekroczyły 2 mln euro (8 517 200 zł w 2026 roku).
  • Ryczałtu i liniowego nie zastosujesz do usług dla byłego lub obecnego pracodawcy, jeśli to te same czynności, które wykonywałeś na etacie w tym lub poprzednim roku.
  • Na liniowym i ryczałcie nie rozliczysz się wspólnie z małżonkiem i nie skorzystasz z ulgi na dzieci. Jeśli to dla Ciebie ważne, policz skalę.

Jak i kiedy zmienić formę opodatkowania

Formę zmienia się raz w roku, do 20. dnia miesiąca po miesiącu, w którym osiągasz pierwszy przychód w roku. Jeśli pierwszy przychód masz w styczniu, termin mija 20 lutego. Jeśli pierwszy przychód przypada w grudniu, masz czas do końca roku. Najprościej zgłosić zmianę przez CEIDG, wnioskiem o zmianę wpisu na Biznes.gov.pl.

Jeśli dopiero zakładasz firmę, formę wybierasz we wniosku CEIDG: zobacz, jak założyć JDG. Brak zgłoszenia oznacza, że zostajesz przy dotychczasowej formie. Dlatego naszym klientom liczymy porównanie przed nowym rokiem, zanim minie termin.

Tomasz Wikło i zespół biura Spokój w Księgach w rozmowie
Tomasz Wikło (z prawej)fot. Photography Gabriela

Za Twoimi księgami stoją ludzie

Jesteśmy biurem z 30-letnim doświadczeniem. Księgi prowadzą u nas konkretne osoby, z którymi rozmawiasz mailowo i przez telefon. Jeśli coś z tej strony nie pasuje do Twojej firmy, zapytaj nas przy wycenie.

doświadczenia biura w księgowości firm
30 lat
którym co miesiąc prowadzimy księgi
300 firm
z wpisem na listę doradców podatkowych
Doradca podatkowy
polisa w TU Warta, na każde zdarzenie
OC na 1 000 000 zł

Policzymy Twoją formę opodatkowania

Zacznij od wyceny księgowości. Na rozmowie porównamy ryczałt, liniowy i skalę na Twoich liczbach.

Wolisz zapytać głosem? 508 158 712

Wycena księgowości

krok 2 z 6

Jak rozliczasz podatek?

Twoja cena od

130zł netto / mies.

KPiR lub ryczałt

Pytania

Co jest lepsze: ryczałt czy liniowy?+

Przy niskich kosztach i wyższym przychodzie zwykle ryczałt, przy wysokich kosztach i dochodzie liniowy, przy niższym dochodzie często skala. W naszych czterech przykładach na 2026 rok ryczałt wygrał dwa razy, skala dwa razy.

Do kiedy można zmienić formę opodatkowania na 2027?+

Do 20. dnia miesiąca po pierwszym przychodzie w 2027 roku, czyli zwykle do 20 lutego 2027. Przy pierwszym przychodzie w grudniu do końca roku.

Ile wynosi składka zdrowotna na ryczałcie w 2026?+

Od lutego 2026: 498,35 zł miesięcznie przy przychodzie rocznym do 60 000 zł, 830,58 zł od 60 000 do 300 000 zł i 1 495,04 zł powyżej 300 000 zł.

Ile wynosi składka zdrowotna na liniowym w 2026?+

4,9% dochodu, nie mniej niż 432,54 zł miesięcznie. Zapłaconą składkę można odliczyć do 14 100 zł w roku.

Czy na ryczałcie odliczę koszty?+

Nie. Ryczałt liczy się od przychodu. Od przychodu odliczasz składki społeczne i 50% zapłaconej składki zdrowotnej.