Na tej stronie
Trzy formy w jednej tabeli
| Ryczałt | Liniowy | Skala | |
|---|---|---|---|
| Podatek od | przychodu | dochodu | dochodu |
| Stawka | 2–17%, zależnie od działalności | 19% | 12%, powyżej 120 000 zł 32% |
| Koszty | nie odliczasz | odliczasz | odliczasz |
| Kwota wolna | nie | nie | 30 000 zł |
| Składka zdrowotna 2026 | 498,35 / 830,58 / 1 495,04 zł miesięcznie, zależnie od przychodu | 4,9% dochodu, min. 432,54 zł | 9% dochodu, min. 432,54 zł |
| Odliczenie zdrowotnej | 50% zapłaconych składek od przychodu | do 14 100 zł rocznie | nie |
| Wspólne rozliczenie z małżonkiem | nie | nie | tak |
Progi zdrowotnej na ryczałcie to przychód roczny do 60 000 zł, od 60 000 do 300 000 zł i powyżej 300 000 zł.
Cztery firmy policzone na 2026
Założenia: jednoosobowa działalność, pełny ZUS z dobrowolną chorobową (1 926,76 zł miesięcznie, w każdej formie taki sam), stawka ryczałtu 8,5% dla usług, bez ulg i bez wspólnego rozliczenia. Składki społeczne odliczone od podstawy, składka zdrowotna według stawek od lutego 2026 przez 12 miesięcy. Kwoty roczne, ostatnia kolumna to podatek i zdrowotna razem w przeliczeniu na miesiąc.
A. Mała firma usługowa: przychód 8 000 zł miesięcznie, koszty 500 zł
| Forma | Podatek / rok | Zdrowotna / rok | Razem / mies. |
|---|---|---|---|
| Ryczałt 8,5% | 5 771 zł | 9 966,96 zł | 1 311,50 zł |
| Podatek liniowy 19% | 11 721 zł | 5 190,48 zł | 1 409,29 zł |
| Skala 12% / 32%najtaniej | 4 425 zł | 6 019,10 zł | 870,34 zł |
Wniosek: wygrywa skala: przy niższym dochodzie działa kwota wolna 30 000 zł, a składka zdrowotna na ryczałcie jest stała i stosunkowo wysoka.
B. Usługi, średni przychód, niskie koszty: przychód 15 000 zł miesięcznie, koszty 1 000 zł
| Forma | Podatek / rok | Zdrowotna / rok | Razem / mies. |
|---|---|---|---|
| Ryczałt 8,5%najtaniej | 12 911 zł | 9 966,96 zł | 1 906,50 zł |
| Podatek liniowy 19% | 26 178 zł | 7 099,07 zł | 2 773,09 zł |
| Skala 12% / 32% | 18 761 zł | 13 039,10 zł | 2 650,01 zł |
Wniosek: wygrywa ryczałt, o ok. 740 zł miesięcznie wobec skali. Koszty są tak małe, że ich odliczanie niewiele daje.
C. Ten sam przychód, wysokie koszty: przychód 15 000 zł miesięcznie, koszty 7 000 zł
| Forma | Podatek / rok | Zdrowotna / rok | Razem / mies. |
|---|---|---|---|
| Ryczałt 8,5% | 12 911 zł | 9 966,96 zł | 1 906,50 zł |
| Podatek liniowy 19% | 12 861 zł | 5 190,48 zł | 1 504,29 zł |
| Skala 12% / 32%najtaniej | 5 145 zł | 6 559,10 zł | 975,34 zł |
Wniosek: ryczałt przegrywa, bo nie odlicza kosztów. Najtaniej wychodzi skala.
D. Wysoki przychód, niskie koszty: przychód 30 000 zł miesięcznie, koszty 3 000 zł
| Forma | Podatek / rok | Zdrowotna / rok | Razem / mies. |
|---|---|---|---|
| Ryczałt 8,5%najtaniej | 27 872 zł | 17 940,48 zł | 3 817,71 zł |
| Podatek liniowy 19% | 54 488 zł | 14 743,07 zł | 5 769,26 zł |
| Skala 12% / 32% | 68 681 zł | 27 079,10 zł | 7 980,01 zł |
Wniosek: ryczałt wygrywa wyraźnie, o ok. 1 950 zł miesięcznie wobec liniowego. Skala przy takim dochodzie wpada w próg 32%.
Podatek liniowy w tych przykładach nie wygrywa ani razu. Zaczyna się opłacać przy wysokim dochodzie i dużych kosztach albo przy wyższej stawce ryczałtu: lekarza z gabinetem i kosztami 14 000 zł miesięcznie policzyliśmy w poradniku księgowość dla lekarzy, a programistę na ryczałcie 12% w księgowości dla IT.
Policzymy Twoje liczby przed decyzją, przy wycenie i bez opłat.Wyceń księgowość
Jaka stawka ryczałtu
Stawka zależy od tego, czym się zajmujesz, według klasyfikacji PKWiU. Najczęstsze: 8,5% dla większości usług, 12% dla usług informatycznych związanych z oprogramowaniem, 14% dla usług opieki zdrowotnej oraz architektów i inżynierów, 15% m.in. dla usług doradczych i reklamowych, 17% dla wolnych zawodów, 3% dla handlu, 5,5% dla produkcji i budowlanki. Pełna lista jest w art. 12 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym. Pełna lista stawek jest na stronie o ryczałcie.
Uwaga
Zła stawka to najczęstszy problem ryczałtowców. Usługa „informatyczna” wcale nie musi mieć 12%: konfiguracja gotowych narzędzi bywa opodatkowana stawką 8,5%. Przy wątpliwościach można wystąpić o interpretację indywidualną.
Kiedy ryczałt albo liniowy odpadają
- Ryczałtu nie wybierzesz, jeśli przychody z działalności w poprzednim roku przekroczyły 2 mln euro (8 517 200 zł w 2026 roku).
- Ryczałtu i liniowego nie zastosujesz do usług dla byłego lub obecnego pracodawcy, jeśli to te same czynności, które wykonywałeś na etacie w tym lub poprzednim roku.
- Na liniowym i ryczałcie nie rozliczysz się wspólnie z małżonkiem i nie skorzystasz z ulgi na dzieci. Jeśli to dla Ciebie ważne, policz skalę.
Jak i kiedy zmienić formę opodatkowania
Formę zmienia się raz w roku, do 20. dnia miesiąca po miesiącu, w którym osiągasz pierwszy przychód w roku. Jeśli pierwszy przychód masz w styczniu, termin mija 20 lutego. Jeśli pierwszy przychód przypada w grudniu, masz czas do końca roku. Najprościej zgłosić zmianę przez CEIDG, wnioskiem o zmianę wpisu na Biznes.gov.pl.
Jeśli dopiero zakładasz firmę, formę wybierasz we wniosku CEIDG: zobacz, jak założyć JDG. Brak zgłoszenia oznacza, że zostajesz przy dotychczasowej formie. Dlatego naszym klientom liczymy porównanie przed nowym rokiem, zanim minie termin.

